slide 1

                            

 

 

                                                                                                                                                                   WelkomOpDeWebsite 

 

                                                                                                                          

                                                                                                                                                                                            

 

 

               

                                                                  

 

slide 2

 

 

EenKoepelVoorOrganisaties

                                                                                 

 

                                                                                                                                                                                                              
 

 

                                

     

                      

                                                                                                                                    
 

slide 3

 

 

 

 

 

blauwenkerken              

 

 

 

               

slide 4

 

 

 

 

 

                                                                                                                      GebedsbijlageIntercomSAmen

 

 

   

 

 

 

      

                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              

slide 5

 

 

deelvandeontmoetingsdagenRoos

InterCom170614 MetamorfoseIn deze examentijd ontdekken veel studenten of ze voldoende tijd gestoken hebben in hun huistaken. Maar laten we niet vergeten dat huiswerk niet alleen een schoolse kwestie is. In het nieuwste nummer van Metamorfose – een uitgave van het Centrum voor Pastorale Counseling – wordt uitgebreid ingegaan op de rol van huiswerk in het pastoraal werk. Vier artikelen belichten verschillende aspecten.

In het vorige nummer van het tijdschrift bespraken Walter Barrett en Jef De Vriese de eerste taak van de hulpverlener, namelijk betrokkenheid bevorderen. Nu gaan ze verder met de tweede taak: geschikte huiswerkopdrachten geven. In hun visie is het gebruik van concrete opdrachten een duidelijk kenmerk van pastorale counseling.

 

Natuurlijk mag de hulpverlener niet voorbijgaan aan de kracht van het geschreven Woord van God en de werking van de Heilige Geest in de confident, maar daarnaast is huiswerk misschien wel het meest doeltreffende onderdeel van hulpverlening, omdat daardoor de praktische weg tot verandering wordt geopend. Daarbij maakt het uiteraard niet of de term ‘huiswerk’ gebruikt wordt (het klinkt inderdaad wat schools), je kunt het ook hebben over opdracht, project of iets dergelijks. Het gaat er maar om dat het huiswerk een specifieke taak is die de confident op zich neemt en waar hij zich vrijwillig en tot Gods eer op toelegt. Het vormt een brug tussen het gesprek en het dagelijks leven, van de Bijbelse principes naar de toepassing, van het inzicht naar het handelen? Het zijn de werken die voortvloeien uit geloof, dat zonder werken dood is. 

Goed huiswerk bij de hulpverlening mikt op een bijbels doel. Het gaat er niet om de confident alleen maar wat bezig te houden. De counselor weet welk concreet Bijbels doel hij zelf wil bereiken met het geven van een opdracht. ‘Bijbels doel’ betekent overigens niet dat het een Bijbelstudie moet zijn, maar het moet wel gaan om taken die in overeenstemming met de Bijbel zijn. Tegelijk moet het huiswerk zeer specifiek en zeer concreet zijn: de confident moet precies weten wat zijn opdracht is en hoe hij die moet uitvoeren. De confident en de counselor weten soms zelf ook niet volmaakt hoe Bijbelse principes in de praktijk moet worden gebracht, dus is het belangrijk om op zoek te gaan naar een praktische uitwerking. Belangrijk is ook dat het huiswerk persoonlijk is afgestemd op de confident. De één zal veel meer kunnen doen dan de ander; Voor sommigen is het lezen van een hoofdstuk uit een boek een hele opgave, terwijl een ander met gemak een heel boek zal verslinden … Zorg ook dat een confident niet verdrinkt in het huiswerk – of dat hij/zij er juist veel te weinig uitdaging in vindt.

Voordelen

Wat zijn nu eigenlijk de voordelen van het gebruik van huiswerk bij de pastorale counseling. De Vriese en Barrett sommen er in hun tweede artikel een tiental op. Zo benadrukken de opdrachten de onmisbare actieve inzet van de confident. Om het wat sterk te stellen: wanneer de counselor aan de confident vraagt: ‘Wat heb je gedaan om dit probleem op te lossen?’ komt er vaak het antwoord: ‘Ik heb er voor gebeden’. Dat kan een oprechte uiting zijn van geloofsvertrouwen, maar vaak schuilt achter zo’n antwoord de onbijbelse stelling dat praten op zich helpt, of de onbijbelse voorstelling van het geestelijk leven als iets waarin de gelovige passief behoort te zijn – een idee waarvan onze christelijke wereld dikwijls doordrongen is. Symptomen kunnen belangrijker worden dan de bestrijding ervan.  In het geestelijk leven is er, als het goed is, een samenwerking tussen God en mens: het initiatief is van God, maar de uitwerking is een geloofsantwoord van de mens. Bovendien maken huiswerkopdrachten duidelijk dat de counselor geen toverstokje heeft en dat het gesprek geen magisch uur is. De sleutel voor veranderingen en oplossingen liggen bij de confident, niet bij de counselor.

De opdrachten ontmaskeren ook de ‘beroepsconfident’: wanneer men alleen maar praat en praat en niets doet, is de confident in veel gevalleen al bij een hele rij hulpverleners geweest zonder aan zijn of haar probleem te werken. Je dient zulke mensen niet door ze alleen maar aan de praat te houden.

Een belangrijk aspect van het huiswerk is ook het overbruggen van de tijd tussen twee gesprekken. Zelfs bij een redelijk hoog tempo van 1 gesprek per week, liggen er nog altijd zes dagen tussen twee contactmomenten. Om het proces niet stil te laten vallen, is het belangrijk dat de therapie doorloopt. Daarbij helpt het ook zowel de hulpverlener als de confident om concreet te blijven. 

Vooruitgang

Gaat een begeleiding vooruit? Zowel counselor als confident kunnen zich behoorlijk vergissen in de snelheid waarmee het proces verloopt. Huiswerk kan helpen om de vooruitgang daadwerkelijk te meten. Bovendien beiden de opdrachten een goed uitgangspunt om de gesprekken een volgende keer weer goed op gang te trekken. Geen abstracte vragen als: hoe voel je je nu? Wel concreet: hoe is het gegaan met de opdrachten. Hoe het huiswerk verliep is een belangrijke toets om na te gaan of de counseling op het juiste spoor zit. Het bespreken ervan geeft de gelegenheid om gemakkelijk correcties aan te brengen in de aanpak, zodat de counselor zijn taak als trainer en coach beter kan doen. Verder is huiswerk een goed hulpmiddel om informatie in te winnen en doet het geloof en hoop groeien. Laten we ook niet vergeten dat de opdrachten leiden tot duurzame verandering. Ook geeft een huistaak een voorbeeld voor de toekomst en voor anderen. De confident bewaart alle opdrachten en verzamelt deze in een map. Dit wordt een rijke bron van toegepaste Bijbelkennis, waaruit hij later zelf kan putten. 

Geschikte huiswerkopdrachten …

Kunnen we dus het nut van huiswerk aannemelijk maken, dan blijft de vraag natuurlijk wat dan geschikte opdrachten zijn. Het vraagt alleszins veel creativiteit om de juiste taken te voorzien, en voor een beginnende hulpverlener kan het ook behoorlijk lastig zijn om zinvolle zaken te bedenken. Dirk Lemmens van het CPC laat daarom in zijn kaarten kijken wanneer het gaat over zijn eigen aanpak. Hij realiseert zich dat het eerste gesprek vaak niet eenvoudig is omdat de confident niet altijd in staat, of bereid is om zijn problematiek helder en duidelijk te formuleren. Om de ‘intake’ toch zinvol te maken, deelt Dirk zo’n gesprek doorgaans in drie blokken van een half uur in. Hij begint met een open vraag om alles op gang te trekken en gaat vooral verkennend te werk. In het tweede luik stelt hij dan een aantal vragen aan de confident om zaken die hij nog niet goed begrepen heeft duidelijker te krijgen en dingen of personen die nog niet in het verhaal voorkwamen naar de voorgrond te halen. In het derde deel legt Lemmens dan uit hoe hij te werk gaat, wat er van de gesprekken verwacht mag worden en wat de huiswerkopdrachten zijn. Dikwijls zijn die heel algemeen, zoals het lezen (en eventueel samenvatten) van de brochure over hoop, het invullen van een informatieformulier en de ‘zininvultest’: een lijst met 50 halve zinnen die de confident moet aanvullen met het eerste wat in zijn gedachten komt. Ook is er een peiling naar de Stille Tijd van de confident, aangezien de problemen meestal ook de persoonlijke wandel met God verstoren. Een goed voorstel is vaak om iedere dag een stukje uit de Bijbel te lezen en hierbij in het kort enkele concrete vragen te beantwoorden.

Bezorgdheid

Heel veel hulpvragen hebben te maken met een onderliggende problematiek van bezorgdheid. Dat kan zich uiten op de meest uiteenlopende vlakken: onrust, slapeloosheid, angst, humeurigheid, hoofd- of spierpijn, algemeen gevoel van onbehagen. Bezorgdheid zegt ook iets over de confident zelf en zijn relatie met God. De huiswerkopdrachten moeten er dan ook toe leiden da t er wegen gevonden worden om de bezorgdheid te overwinnen. Er is een brochure beschikbaar waarin op basis van Fil. 4:4-9 een strategie aangereikt wordt om dat te doen. 

Er zijn heel wat zaken die de confident in problemen hebben gebracht. Veel mensen hebben het gevoel onvoldoende mee te kunnen in de maatschappij van vandaag en hebben een bijzonder negatief zelfbeeld. Dat kan ontzettend zwaar gaan wegen en zelfs leiden tot depressie en burn-out. Het is belangrijk voor de confident om te leren niet de ‘wereldse’ criteria te hanteren, maar zich te toetsen aan wat God in de Bijbel te zeggen heeft. 

Lange adem

Een hulpverleningstraject kan een langdurige zaak zijn. Daarom benadrukt Dirk Lemmens ook het belang van volharding. Huiswerkopdrachten helpen de hulpverlener en de confident om al die tijd concreet en specifiek te blijven. Maar daarom gaat het nog niet vanzelf: het is hard werken om patronen die al jarenlang vastgeroest zijn, af te leggen en te vervangen door nieuwe patronen. Het kan ook beangstigend zijn om een probleem dat niet fijn, maar wel vertrouwd is, los te laten en zich uit te strekken naar het (vooralsnog) onbekende. En ook daarbij is volharding nodig. In zijn artikel geeft Dirk Lemmens een gedegen studie over wat ‘volharding’ allemaal inhoudt. 

Wie dit allemaal uitgebreid wil bestuderen, schaft zich best de zomereditie van Metamorfose aan. Maar het draait in de komende editie niet alleen om pastorale zorg. Er zijn nog andere artikelen  over onderwerpen als steeds meer zichtbaar alcoholgebruik in films, suïcidegedachten bij mantelzorgers, vier taboes over burn-out bij jongeren, zie dan toe op uzelf, opvoeding: straffen of belonen, huwelijk en seks, enzovoorts.

Meer info op de website: www.metamorfosemagazine.org