slide 1

                            

 

 

                                                                                                                                                                   WelkomOpDeWebsite 

 

                                                                                                                          

                                                                                                                                                                                            

 

 

               

                                                                  

 

slide 2

 

 

EenKoepelVoorOrganisaties

                                                                                 

 

                                                                                                                                                                                                              
 

 

                                

     

                      

                                                                                                                                    
 

slide 3

 

 

 

 

 

blauwenkerken              

 

 

 

               

slide 4

 

 

 

 

 

                                                                                                                      GebedsbijlageIntercomSAmen

 

 

   

 

 

 

      

                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              

slide 5

 

 

deelvandeontmoetingsdagenRoos

Een Open Deur voor vluchtelingen

InterCom180404 OpenDeurCollageWaarmee associëren we de naam Maximiliaan? In de eerste plaats Maximiliaan van Oostenrijk, die eind 15de, begin 16de eeuw machthebber was over de Nederlanden en – voor hem wellicht belangrijker – keizer was over het Heilige Roomse Rijk. Ten tweede is er het Brusselse Maximilaanpark dat de laatset jaren regelmatig in het nieuws kwam in het kader van de vluchtelingencrisis. Pieterjan Boom verhuisde met zijn vrouw Febe naar Brussel-Noord, waar hij in de omgeving van het park een appartementje vond. De keuze om daar te gaan wonen was bewust: het was de ideale locatie met het oog op de hulpverlening aan vluchtelingen. Pieterjan is verantwoordelijk voor het werk van ‘Open Deur’, een vzw die vanuit de Brusselse Bethelkerk werd opgestart om iets te betekenen voor de migranten die in Brussel aankomen – op doortocht of om er zich te vestigen.

De Bethelkerk bevindt zich in een multiculturele wijk van Schaarbeek, waar veel armoede heerst (we schreven er over in de vorige InterCom). Het verlangen van de christenen daar om iets voor de omgeving te betekenen, resulteerde een jaar of tien, elf geleden in het uitnodigen van mensen uit de wijk voor een maaltijd op vrijdagavond/ Er werden taallessen en huiswerkklassen georganiseerd en wie het nodig had, kon kleding komen uitzoeken. Door de jaren groeide het werk, en de vluchtelingencrisis (met onder andere de enorme toestroom van migranten in het nabijgelegen Maximiliaanpark) zorgde voor een extra ‘boost’. Pieterjan heeft er inmiddels zijn handen aan vol. Het bezoekersaantal op de activiteiten op vrijdagavond liep snel op tot meer dan honderd en ook nu zitten er dan meestal meer mensen in de kerk dan op zondagmorgen …

 

Het is niet altijd zo druk: als er minder vluchtelingen in de buurt van het Noordstation rondzwerven (ze worden regelmatig weggejaagd door de politie), komen er ook minder mensen naar het kerkgebouw aan de Haachtsesteenweg. Maar wie binnenkomt, krijgt zowel fysiek als geestelijk voedsel. Pieterjan: “We gaan eerst naar het station om de mensen uit te nodigen. Om 18:30 u. is het dan tijd om te eten – de maaltijd wordt gratis aangeboden. Daarna wordt er een Bijbelverhaal verteld, in het Frans en vertaald naar het Arabisch. Vervolgens is het tijd voor de kledingbedeling. Het kan wel even duren  voordat iedereen aan  de beurt is geweest en tijdens het wachten is er voldoende tijd om een gesprek aan te knopen. Dan gaat het over het leven als dakloze, maar evengoed over geloof en evangelie”.

Batterijen opladen …

Ook op woensdag gaan de deuren van de kerk open: “Dan hebben we een soort inloophuis. Mensen kunnen vanaf 16:00 u. naar de kerk komen om een spelletje ter spelen en zich te ontspannen. Vaak worden ook de batterijen van de GSM opgeladen en dat soort dingen. ’s Avonds om half acht is er dan een Bijbelstudie, een soort alphacursus in het Arabisch. Het zijn simpele studies en er is volop gelegenheid op vragen te stellen”.

Je biedt dus veel Bijbelstudie aan. Wil dat zeggen dat het om een christelijk publiek gaat?

“Hooguit 15 tot 20 procent van de mensen zijn christen, en dan gaat het vaak over orthodoxen uit Ethiopië, Eritrea of Rusland. Dikwijls zijn ze niet echt praktiserend. De meeste mensen hebben een moslimachtergrond”.

Komen moslims zo gemakkelijk een kerk binnen?

 “We hebben weinig negatieve ervaringen. Meestal zijn de moslims heel respectvol. Vaak zien ze ons ook gewoon als hulpverleners, los van de kerk. In ieder geval komen ze graag en vaak. Het gebeurt ook wel dat de mensen eerst naar de moskee gaan en dan bij ons binnenkomen”. 

Gebaseerd op geloof

Open Deur vzw is lang niet de enige hulpverleningsinstantie in Brussel. Gelukkig zijn er nog veel andere plaatsen waar voedsel bedeeld wordt en kleding wordt uitgedeeld. Maar het initiatief in de Bethelkerk wil uitdrukkelijk wel uniek zijn: “Je hebt ongeveer een honderd plaatsen waar mensen naar toe kunnen gaan om te eten. Sommige daarvan werken ook op christelijke basis. Maar voor zover ik weet zijn wij de enigen die ook het evangelie aan de mensen willen vertellen. We willen de mensen niet alleen materieel helpen, maar ook geestelijk. Die twee dingen moeten samengaan. We willen op geloofsvlak onze bijdrage doen. De vrijwilligers die we hebben zouden zich waarschijnlijk ook niet zo hard inzetten als die combinatie er niet was. Ze zijn er van overtuigd dat we als christenen twee taken hebben: de opstanding van Christus te verkondigen en voor de armen en minderbedeelden te zorgen. Als christenen mogen we laten zien dat ons geloof niet alleen theorie is, maar ook handen en voeten krijgt door de medemensen te dienen”.

Dus met het voedsel lepelen jullie ook het evangelie in?

Pieterjan: “Ja, maar alleen voor wie wil. Er zijn mensen die na de maaltijd, dus voor de Bijbelstudie, weer vertrekken. Ons getuigenis ligt ook in de materiële hulp, in de vriendschap die we aanbieden, niet alleen in ons preken. En toch moet het voor ons samengaan. Als het puur om materiële hulp gaat, zijn er andere organisaties die professioneler werken dan wij, omdat ze meer financiële middelen hebben, grotere keukens, enzovoort. De meerwaarde die wij hebben, als kerk, is dat we mensen ook geestelijk verder kunnen helpen”.   

Is er wel interesse voor het ‘goede nieuws’ van de Bijbel?

“Meestal hebben ze vooral interesse in verhalen en minder in feitelijke studies. Wij westerse mensen denken meer in het opsommen van feiten, maar zij denken veel meer in verhaallijnen. Als we dus met vertellingen werken, dan komt dat veel beter over dan wanneer we met een reeks feiten komen. Er zijn ook niet zoveel moslims goed op de hoogte van de theorie van hun geloof. Ze kennen doorgaans hele stukken van de koran van buiten, maar weten lang niet altijd wat het allemaal betekent. We geven basisstudies, niet te veel theologie, maar de verhalen, van de schepping naar Abraham, van de koningen naar Jezus. En we maken ook dikwijls gebruik van getuigenissen”.

Hemels of werelds?

Het is niet altijd gemakkelijk om de balans te vinden tussen hulpverlening en verkondiging. Uiteindelijk wordt een kerk verondersteld in de eerste plaats met geestelijke zaken bezig te zijn. Moet de focus liggen op de latere hemelse heerlijkheid of staat het leven in de huidige wereld op de eerste plaats. Mensen helpen kost tijd en er zijn in de kerk vaak toch al te weinig medewerkers. Met andere woorden: hoe bereik je een goed evenwicht. Bij het werk van de Open Deur lijkt het accent op het praktische werk te liggen, maar veel hangt er van af hoe je het bekijkt. Pieterjan: “Het is zo dat we op een hele avond maar zo’n 20 minuten met verkondiging bezig zijn. Maar als je alles gaat uitrekenen, hoeveel hulpverleners er bezig zijn en hoeveel mensen er gebruik maken van de diensten, en daartegen het aantal mensen zet die het evangelie horen, dan staat er tegenover elk uur hulpverlening ook een  half uur geloofsverkondiging. Eigenlijk is het heel effectief, want als je probeert in een winkelstraat mensen aan te spreken over het geloof, dan lopen de meeste voorbijgangers ook gewoon door, omdat ze het te druk hebben, of ergens naar toe moeten. Ik denk dus dat de verhouding bij ons heel goed ligt”.

Wil dit zeggen dat iedereen in de kerk hier mee bezig is?

“Nee,maar het is ook geen verplichting. Niet iedereen vindt het even nuttig wat we doen. Ik geef toe dat we door de activiteiten van Open Deur maar weinig nieuwe mensen in onze samenkomsten krijgen. Dat heeft te maken met het feit dat de meeste vluchtelingen anderstalig zijn, en wij toch een Nederlandstalige kerk zijn. We kunnen natuurlijk wel vertaling aanbieden, maar dat blijft een beetje gebrekkig. In Brussel zijn wel heel wat anderstalige kerken waar we de mensen naar door kunnen verwijzen. Bij alles proberen we zowel voor de mensen in onze omgeving te doen als te zorgen voor de mensen die al deel uitmaken van de kerk”

Op zoek naar het ‘beloofde land’

Veel van de ‘bewoners’ van het Maximiliaanpark zoeken niet zozeer onderdak in België, maar hopen een manier te vinden om naar Engeland te reizen – in hun ogen het ‘beloofde land’. De zogenaamde ‘transmigranten’ realiseren zich zelden hoe klein de kans is dat hun verlangen ook werkelijk vervuld zal worden. Ze trachten op allerlei manieren hun reis voort te zetten, bijvoorbeeld door onder een bus te kruipen die vanaf het Noordstation richting het Verenigd Koninkrijk vertrekt. “Die mensen zijn hier in feite illegaal. Maar we zijn de overheid niet, dus we stellen geen vragen: ze zijn ook anoniem welkom bij ons. We proberen wel de mensen te stimuleren om hier asiel aan te vragen en niet in de illegaliteit te blijven. Regelmatig zien we ook dat mensen na een paar maanden proberen naar Engeland te geraken, inzien dat ze beter hier zouden blijven. Ze hebben ook altijd van veel kanten gehoord dat Engeland het paradijs is, en als wij het tegenovergestelde beweren, zullen ze ons niet gemakkelijk geloven”.

Is het leven van een dakloze hier dan wel goed?

Pieterjan: “Een goed geïnformeerde dakloze kan in Brussel een redelijk goed leven leiden. Een slecht geïnformeerde dakloze heeft een ellendig leven. Als je weet waar je terecht kunt voor eten of waar je een douche kunt nemen, dan ben je al een heel eind op weg. Met een budget van 50 euro per maand kun je overleven. Maar je kunt het absoluut niet vergelijken met het comfort van een huis en een vaste job”.

Word je hier vaak met schrijnende situaties geconfronteerd?

“Het erge is dat je het na een tijdje niet meer zo schrijnend vindt. In zekere zin went het. Maar als je minderjarigen op straat ziet leven, die zich aan veel illusies vasthouden, als je zwangere vrouwen tegenkomt die geen hulp willen… Als mensen geluk hebben, dan beschikken ze over een slaapzak en twee T-shirts.  Je ontmoet mensen die compleet verwaarloosd zijn, mensen met zware medische problemen die geen hulp krijgen. Ik heb iemand gezien van wie een been helemaal donkerpaars was geworden door infecties. Ja, zo iemand neem je dan ook mee naar het ziekenhuis voor een spoedopname. We komen ook mensen tegen die al een paar dagen niet gegeten hebben. Maar dat soort dingen zijn zo frequent, dat je er op den duur niet echt meer van opkijkt”.

Pieterjan en zijn team doen veel om hun medemensen te helpen, maar er zijn grenzen aan het aanbod. Tijdens het programma worden er veel inspanningen geleverd, maar aan het einde van de avond gaan de open deuren weer dicht. Pieterjan zal geen mensen mee naar huis nemen voor een overnachting en ook aan de teamleden wordt geadviseerd dat niet te doen. Het klinkt misschien hard, maar het werk moet doenbaar blijven. De vraag naar overnachting is ook niet zo groot als je zou denken. “Er zijn voor die mensen wel mogelijkheden in Brussel om ’s nachts onderdak te vinden, maar veruit de meerderheid wil dat niet. Daar ligt ook een stuk van het probleem: er zijn mogelijkheden, maar we kunnen de mensen pas helpen als ze het echt willen. Anders kunnen we niet echt iets doen. 

Het werk van Open Deur is duidelijk gefundeerd op een geloofsbasis. Dat geldt in de eerste plaats voor de medewerkers zelf: zonder die basis zouden ze het veel moeilijker volhouden. Maar het geldt ook voor de vluchtelingen die gebruik maken van de hulp: ze horen regelmatig de boodschap van hoop van het evangelie. Toch wordt er niet gezegd: “Kom tot geloof en alle problemen zijn voorbij”. Pieterjan: “We beginnen gewoon met het helpen van mensen. Daarnaast zien we graag dat de mensen tot geloof komen. Maar als dat gebeurt, wil dat nog niet zeggen dat ze gelijk een huis en werk hebben. Ze gaan wel anders naar hun eigen situatie kijken en ze gaan meer open staan voor echte hulp. We willen de mensen niet de indruk geven dat ze plotseling wel papieren zullen krijgen als ze tot geloof komen”. 

Ik neem aan dat dit werk ook heel wat kost. Hoe financieren jullie dit?

“We krijgen geen subsidies. Daar komen we vaak niet voor in aanmerking, bijvoorbeeld omdat we ook voor illegalen werken, of soms  omdat we vanuit een religieuze visie vertrekken. Dus leven we van (kleine) sponsors: mensen die ons tien of twintig euro per maand geven of kerken die af en toe een gift geven. We hebben toch wel 1500 euro per maand nodig om de werking in gang te houden. We zijn dus heel blij met onze achterban, en we proberen die ook uit te breiden. Dat doen we door presentaties in kerken en speciale acties online”. 

Wie meer informatie wil over het werk van Open Deur in Schaarbeek, kan terecht op de website: www.opendeurvzw.be

 

Nieuwsbrief