slide 1

                            

 

 

                                                                                                                                                                   WelkomOpDeWebsite 

 

                                                                                                                          

                                                                                                                                                                                            

 

 

               

                                                                  

 

slide 2

 

 

EenKoepelVoorOrganisaties

                                                                                 

 

                                                                                                                                                                                                              
 

 

                                

     

                      

                                                                                                                                    
 

slide 3

 

 

 

 

 

blauwenkerken              

 

 

 

               

slide 4

 

 

 

 

 

                                                                                                                      GebedsbijlageIntercomSAmen

 

 

   

 

 

 

      

                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              

slide 5

 

 

deelvandeontmoetingsdagenRoos

Seksisme in de kerk

InterCom220816 MeerDanSekseMissieNederland, de Nederlandse evangelische alliantie, zet zich al een tijd sterk in voor de gelijkwaardigheid van man en vrouw. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de activiteiten van het netwerk ‘Gelijkwaardig Leiderschap’, die geregeld worden belicht in de publicaties van de organisatie. Zo werd Eveline Bakker, voorzitter van het netwerk, onlangs gast-hoofdredacteur  van IDEAZ. De editie kreeg als titel ‘Meer dan sekse’ en handelt onder andere over ‘seksisme in de kerk’ – een gevoelig en doorgaans niet veel besproken onderwerp in christelijke kringen.

Als seksisme veelvuldig voorkomt op de werkvloer, hoe is het dan gesteld met vrouwelijke predikanten? Het was de vraag die centraal stond in het afstudeerproject van Aline Boele. Zij kwam tot de vaststelling dat van de 312 vrouwelijke voorgangers die haar enquête invulden 9 op de 10 aangaven dat ze er mee te maken hebben gehad.

 

De conclusie van haar onderzoek luidt dan ook: seksisme is in de kerk helaas net zo aan de orde van de dag als in de samenleving. De helft van de respondenten kreeg opmerkingen over kleding en uiterlijk, terwijl dertig procent te maken kreeg met denigrerende opmerkingen. Een kwart sprak over ongewenste aanrakingen, maar het probleem dat het vaakst genoemd werd, was twijfel over hun competenties – gebaseerd op het feit dat ze vrouw waren.

In het onderzoek definieert Boele seksisme als het onderscheid maken op basis van sekse waar dit onderscheid er eigenlijk niet toe doet. Daarbij kan het gaan over zowel openlijk en vijandig seksisme als subtiel en onbewust seksisme. Een derde vorm die genoemd wordt is welwillend seksisme dat affectief maar tegelijk neerbuigend is. De onderzoekster stemt wel duidelijk dat het niet aanvaarden van vrouwelijk leiderschap in de kerk – wat vaak het geval is – niet noodzakelijk een vorm van discriminatie is: “De kerk waarin ik ben opgegroeid heeft altijd alleen mannelijkk bestuur gehad. De vraag over vrouw in het ambt beschouw ik persoonlijk niet als seksisme. Ik vertrouw erop dat in de kerken waar een vrouw geen leiding mag geven dit niet puur seksistisch is ingegeven. Ik zie dat meer als een theologische kwestie van hoe je teksten in de Bijbel leest.”

Geworsteld als Mozes ...
Onder de titel ‘Voorganger gezocht (m/v)’ worden enkele kerken voorgesteld die het voorgangerschap wel bewust openstellen voor zowel mannen als vrouwen. Zo is er de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt, waar de synode in 2017 aan de slag ging met vrouwelijk leiderschap – wat leidde tot de aanstelling van de eerste vrouw als gemeentepredikant, in 2021. Luuc Teuben, voorzitter van de bestuursraad van de betrokken kerk zegt daarover: “Allereerst is ze een kind van God. Dat ze een vrouw is, komt er bij, maar is niet allesbepalend. Het scheelt wellicht dat we een jonge gemeente zijn. Je ziet daarin ook de maatschappelijke ontwikkeling terug waarin vrouwen net zo goed leidinggevende posities vervullen. Voor de oudere generatie is het misschien even wennen, maar dat betekent nog niet dat ze er afwijkend tegenover staan.” Een andere kerk die genoemd wordt, is de Vrije Evangelisatie Zwolle, een snelgroeiende ‘megakerk’ met zo’n 5000 leden. Vanaf 2014 is er opnieuw onder leiding van theologisch adviseur Patrick Nullens het vrouwelijk leiderschap bestudeerd door de toenmalige leidersechtparen. Betsy van de Poll, lid van de Raad van Opzieners: “Er kwam een beleidswijziging die het oudstenschap ook toegankelijk maakte voor vrouwen. Nu heeft de VEZ twee vrouwen in het bestuursorgaan, en een vrouwelijke pastor in het team van vier pastors. Dit geeft vrouwen niet alleen invloed, maar ook de stem om te besturen en te spreken.” Die vrouwelijke pastor is Matthea Bakker, en zij geeft toe dat het ook voor haar geen evidente keuze was: “Ik voelde me geroepen, maar net als Mozes  had ik veel bezwaren die ik in een periode van een aantal weken doorworsteld heb. Maar ik wist ook: als ik dit niet doe, verandert er niks. Voor jonge meiden, de nieuwe generatie, is het nodig dat ik door de pijn ga, zodat het voor hen wel vanzelfsprekend is om vrouwen te zien als geestelijke leiders.”

Remedie
Toch is de vraag of een vrouw al dan niet een leidinggevende functie ka bekleden niet de centrale kwestie van seksisme. Terug naar de kern van het probleem. Ineke van Dongen, coördinator en communicatieadviseur van ‘Meldpunt Misbruik’ en ‘Veiligekerk.nl’: “Seksisme is een vorm van discriminatie op grond van iemands geslacht (sekse). Het heeft dus niets te maken met seks of seksueel misbruik. Hoewel seksisme vaak tegen vrouwen is gericht, kunnen ook mannen het ervaren. Evenals bij seksueel misbruik speelt bij seksisme macht en ongelijkheid in de relatie een belangrijke rol. In de kerk kan de Bijbel worden misbruikt om machtsposities te behouden of te versterken. Dat is een grove vorm van onrecht. Als je ergens veilig meot zijn, dan toch wel in je gemeente. Het wordt daarom tijd dat de kerk zich uitspreekt en verantwoordelijkheid neemt. Met respect, openheid en een gezonde aanspreekcultuur valt een wereld aan veiligheid te winnen.” Van Drongen beschrijft daarom zeven stappen om seksisme tegen te gaan. Haar eerste aanbeveling is om goed naar jezelf te kijken en je af te vragen hoe snel je een oordeel velt. Ook is het tijd dat de omgeving in actie schiet, en het melden van wantoestanden niet alleen aan de slachtoffers overlaten. Het is niet correct om beschuldigende vragen richt slachtoffer te stellen. Om een gezonde aanspreekcultuur te bevorderen, kan een duidelijke gedragscode heel nuttig zijn. Maar omgangsregels gaan natuurlijk pas leven als je ze met elkaar bespreekt en evalueert. Belangrijk is verder dat er in de kerk een vertrouwenspersoon is, die een onafhankelijke positie heeft en het vertrouwen van veel mensen geniet. Tot slot wordt ook belang van het communiceren van de houding van de kerk: “Spreek je als leiders van de kerk eens uit over het belang van een veilige kerk. Communiceer dat daar iedereen meetelt en er geen ruimte is voor seksisme of grensoverschrijdend gedrag.”

Er valt nog veel meer te zeggen over dit onderwerp. Wie zich hier verder in wil verdiepen kan deze editie van IDEAZ lezen, of de website van MissieNederland bezoeken. https://www.missienederland.nl/beweegdekerk/meerdansekse/

(bron: IDEAZ)