slide 1

                            

 

 

                                                                                                                                                                   WelkomOpDeWebsite 

 

                                                                                                                          

                                                                                                                                                                                            

 

 

               

                                                                  

 

slide 2

 

 

EenKoepelVoorOrganisaties

                                                                                 

 

                                                                                                                                                                                                              
 

 

                                

     

                      

                                                                                                                                    
 

slide 3

 

 

 

 

 

blauwenkerken              

 

 

 

               

slide 4

 

 

 

 

 

                                                                                                                      GebedsbijlageIntercomSAmen

 

 

   

 

 

 

      

                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              

slide 5

 

 

deelvandeontmoetingsdagenRoos

De Europese Rechten van de Robot

InterCom200919 ArtificieleIntelligentieRobotEEA reageert op witboek rond Kunstmatige Intelligentie

“Het zal de beste, maar wellicht ook de laatste uitvinding van de mens zijn”. Dat zei de Zweedse filosoof Nick Bostrom, verbonden aan de Universiteit van Oxford, over Artificiële Intelligentie. Deze techniek – vaak ook Kunstmatige Intelligentie genoemd (KI) – streeft ernaar om computersystemen de mogelijkheid te geven om ook echt te denken, en zelfs beslissingen te nemen. Mocht KI – of AI, zo u wilt – een dagelijkse realiteit worden, dan zal de machine evenveel macht als de mens hebben. Een enorme sprong voorwaarts of juist een bedreiging? De Europese Unie publiceerde een witboek rond het fenomeen en wil de discussie op gang brengen.

Het document van de EU lijkt vooral een lofzang op de voortgang van de techniek. Niet onbegrijpelijk, want informatica is niet langer uit ons leven weg te denken. Dan gaat het niet alleen om computers en smartphones, maar ook om de vergevorderde automatische in tal van apparaten. En laten we eerlijk zijn, de moderne techniek heeft op veel vlakken ons leven gemakkelijker gemaakt. En sneller. Kunnen we het ons nu nog voorstellen dat we niet meer in real-time met iedereen in binnen- en buitenland kunnen communiceren. Wie heeft nog het geduld om een brief te schrijven en geduldig op een antwoord te wachten. Maar vanaf het begin van de steile opgang van de automatisering, zijn er ook stemmen geweest die gewaarschuwd hebben voor de nadelen. Machines kunnen de mens helpen, maar ze kunnen ook een bedreiging vormen. Dat is niet alleen een kwestie van science-fiction-achtige films, maar ook van de hedendaagse werkelijkheid. Dat er dus over voor- en nadelen gediscussieerd wordt, is niet meer dan logisch.

Er is op zich een hemelsbreed verschil tussen automatisatie en informatica enerzijds en kunstmatige intelligentie anderzijds. Computers kunnen ontzettend snel rekenen en hebben soms een onmetelijk ‘geheugen’, maar ook  niet meer dan dat. Het zijn mensen die van door heel wat programmeerwerk ervoor gezorgd hebben dat de apparaten fantastische hulpmiddelen zijn geworden. Maar de droom is er altijd geweest dat de tussenkomst van de mens minder – of niet meer – mogelijk zou zijn. We komen dan bij het beeld van de robot waarmee we kunnen communiceren en die zelf oplossingen bedenkt. Nu zijn de meeste van die robots nog vrij stuntelig, maar er is toch een aanzet gegeven.

In het witboek van de EU worden KI en informatica nogal dooreen gehaald. Zoals veel teksten van de Europese Unie, ademt dit document – dat als ondertitel ‘een Europese benadering op basis van excellentie en vertrouwen’ kreeg – een zeer positieve sfeer uit: “Ze zal onze levens veranderen door de gezondheidszorg te verbeteren (bijvoorbeeld door nauwkeuriger diagnoses, waardoor betere preventie van ziekten mogelijk wordt), de landbouw efficiënter te maken, bij te dragen tot de bestrijding van en aanpassing van de klimaatsverandering, de efficiënte van productiesystemen te verbeteren via voorspellend onderhoud, de beveiliging van de Europese burgers te te versterken, en op veel andere manieren die we ons nu nog amper kunnen inbeelden”. De Europese Commissie wil in geen geval de boot missen als het om de implementatie van KI gaat: ‘De Commissie is vastbesloten wetenschappelijke doorbraken mogelijk te maken, het technologische leiderschap van de EU in stand te houden en ervoor te zrogen dat nieuwe technologieën ten dienste staan van alle Europeanen, door hun levens te verbeteren en tegelijk hun rechten te respecteren”.

In het witboek wordt KI gedefinieerd als een verzameling technologieën die data,algoritmen en rekenkracht combineren. Anderen gaan verder met hun omschrijving, bijvoorbeeld: ‘KI is de intelligentie waarmee machines, software en apparaten zelfstandig problemen oplossen. “Het zijn apparaten die reageren op data of impulsen uit hun omgeving. Daarmee nemen ze zelfstandig beslissingen. Het gaat bij KI dus niet om de rekenkracht, maar om de mogelijkheid (zelfstandig) te leren en beslissingen te nemen.” Uitgangspunt is alleszins dat machines betere waarnemingen kunen doen dan mensen en dus beter gefundeerde beslissingen zouden kunnen nemen.

Dat de doorsnee-burger met enig wantrouwen naar de technologische ontwikkelingen kijkt, zal niemand verbazen. Bij alle grote gebeurtenissen zien we een ruim scala aan ‘samenzweringstheorieën’ ontstaan en bij een ingrijpende wijziging als die van KI, is dat niet anders. De EU wil dus in de eerste plaats aan regelgeving en vertrouwen werken. “De kernelementen van een toekomstig regelgevingskader voor KI in Europa, die een uniek ‘ecosysteem van vertrouwen’ zullen creëren. Om dit te verwezenlijken moet het kader garanderen dat de EU-regels worden nageleefd, met inbegrip van de regels ter bescherming van de grondrechten en de consumentenrechten, met name met betrekking tot in de EU toegepaste KI-systemen die een groot risico vormen.”

Het witboek eindigt met een oproep om opmerkingen over de voorstellen in het witboek via een openbare raadpleging. De Europese Evangelische Alliantie (EEA) ging op dat voorstel in, via haar kantoor in Brussel dat zich specifiek bezig houdt met de maatschappelijke en politieke ontwikkelingen in de EU. In die reactie wordt allereerst betreurt dat in witboek vooral het economische luik aandacht besteed wordt: “We zijn ons bewust van het belang een sterke economie en van het bereiken van wetenschappelijke uitmuntendheid in onze maatschappijen. Maar we zijn bezorgd over het feit dat economische en wetenschappelijke ontwikkelingen boven het welzijn van mensen gaat. Alhoewel er een zekere nadruk ligt op ethiek, waarden en rechten, worden die onvoldoende gegrond. Er zou een duidelijke definitie en uitleg moeten zijn van wat er bedoeld wordt met zinsneden als het ‘verbeteren van levens’ of ‘de vooruitgang van het leven van alle burgers’. Bij gebrek aan een duidelijke en brede consensus over wat het ‘algemeen belang’ is, kunnen vooruitgang en economisch belang te gemakkelijk de beslissingen beïnvloeden. “

De EEA benadrukt dat in de benadering van het menselijk leven, het uitgangspunt dient te zijn dat mensen bijzonder zijn en dat ze over een unieke waarde beschikken, waard om gerespecteerd en beschermd te worden. Voor christenen is dat omdat ze geloven dat de mens geschapen is naar het beeld van God: “Vanuit die waarheid, die het Europese denken beïnvloed heeft, hebben mensen rechten en machines niet. Er is geen gelijkenis tussen mensen en machines, en iedere raamwerk rond KI moet die waarheid voor ogen houden.” Er zijn terecht ‘Rechten van de Mens’, en geen ‘Rechten van de Robot’. De EEA pleit in de eerste plaats voor het duidelijk omschrijven van wat de Europese Unie als waarde en waardigheid ziet. Daarbij wordt uitdrukkelijk verwezen naar de Coronacrisis, die volgens de alliantie duidelijk het belang van fysieke ontmoetingen, relaties en communicatie heeft aangetoond, waar het gaat om de essentiële elementen van het mens zijn. Een robot kan economisch interessant zijn, maar zou tegelijkertijd ingezet dienen te worden om de menselijke interactie te versterken in plaats van te vervangen.

Voorts vraagt de EEA dat het beoordelen van de gevolgen va  KI-toepassingen niet alleen plaatsvindt bij zaken die als een ‘hoog risico’ worden beschouwd, maar in alle gevallen waar KI wordt ingezet. Daarbij moet niet alleen gekeken worden naar de wettelijke aspecten, maar ook naar de ethische en maatschappelijk implicaties en de mensenrechten – en dat voordat de techniek wordt toegepast. Het is niet alleen een nadeel – zoals het Witboek aangeeft – als er op economisch vlak fragmentatie ontstaat (als iedere lidstaat haar eigen strategie volgt), maar ook als die verdeeldheid zich op ethisch vlak situeert. “Ons standpunt is dat, indien er geen streng wetgevend kader is om de mensheid tegen gevaren te beschermen, de burgers hun vertrouwen zullen verliezen. Dat wil zeggen: vertrouwen in de overheidsinstellingen, het juridische, politie en gezondheidssysteem. (…) Er is al een zeker wantrouwen tegen de grote technologische bedrijven. Dergelijke firma’s hebben er belang bij dat mensen afhankelijk zijn van hun platforms en daarom doen ze een beroep op de ontwikkeling en de massale toepassing van KI om dat mogelijk te maken. “

De Europese Evangelische Alliantie doet in haar reactie op het Witboek een aantal aanbevelingen. In de eerste plaats is dat – zoals duidelijk zal zijn uit het voorgaande – het opstellen van een duidelijke omschrijving van de Europese waarden en ethiek, die op een tastbare wijze menselijke waarde en waardigheid in aanmerking neemt, alsmede privacy, autonomie en respect? In de tweede plaats suggereert de EEA dat investeringsplannen ook empirische studies moeten omvatten over de impact van Kunstmatige Intelligentie op onze instellingen, onze democratieën en maatschappijen en over het welzijn van individuen en groepen. Die studies zouden meer inzicht moeten geven in zowel de voordelen als de mogelijke bedreigingen van KI en datagestuurde technologieën. Meer bepaald dringt de EEA ook aan op een verplichte risico-analyse die alle ethische, wettelijke en maatschappelijk gevaren overweegt, zoals ze zouden kunnen voortkomen uit het gebruik van gegevens en algoritmische systemen. Belangrijk is ook een reflectieperiode voordat KI wordt toegepast. Bovenal lanceert de EEA een oproep aan de Europese Commissie om proactief aanwezig te zijn in het maatschappelijke debat en daarbij het geloofsperspectief niet achterwege te laten. Alleen op die manier kan er gegarandeerd worden dat alle zienswijzen aan boord worden genomen als het haat over het ontwikkelen en al dan niet toepassen van KI.

De hele discussie rond Kunstmatige Intelligentie wordt op hoog technisch niveau gevoerd. De kans is dus groot dat het debat aan veel mensen voorbij gaat. Daarin schuilt een groot gevaar: wanneer alleen technocraten besluiten over het gebruik van KI, zullen voornamelijk wetenschappelijke en economische aspecten tellen. De publieke opinie zal zoich voornamelijk richten op het gemak dat de technische vooruitgang met zich meebrengt, maar we mogen niet vergeten dat het risico niet denkbeeldig is dat machines het menselijke leven gaan domineren. En ondanks menselijk falen en de tekortkomingen die onze maatschappij kenmerken, is dat nog altijd te verkiezen boven een samenleving die door robots wordt beheerst ...

(bronnen: Europese Unie, Europese Evangelische Alliantie)

Nieuwsbrief