Door Ignace Demaerel
Welke Belg heeft nog nooit van ‘Het Lam Gods’ gehoord? Het wereldberoemde meesterwerk van Hubert en Jan Van Eyck (1432) trekt jaarlijks honderdduizenden bewonderaars naar Gent. Sinds 2012 staat het bijzonder in de mediabelangstelling vanwege de grondige restauratie die eind dit jaar (2026) afgerond zal worden. Het veelluik bestaat uit 24 taferelen in olieverf, ongelooflijk gedetailleerd, kleurrijk en boordevol symboliek. Tegenwoordig kan iedereen zelfs gratis online alle microscopische details bewonderen.
Kunsthistorisch gezien is het een unicum en van wereldklasse. Helaas blijven in onze seculiere cultuur de meeste commentaren enkel bij de esthetische buitenkant steken. Dit doet Van Eyck echter onrecht aan: zijn echte bedoeling was om een krachtige ‘hemelse’ boodschap over te brengen! Er zitten een massa bijbelse verhalen in verwerkt: de hele heilsgeschiedenis vanaf Adam en Eva, via de profeten naar Jezus Christus in het centrum, over de apostelen en heiligen, tot het nieuwe Jeruzalem.
In het middenste paneel staat het Lam op een altaar, en rondom Hem engelen en groepen gelovigen die Hem komen aanbidden. De inspiratie komt natuurlijk uit Openbaring 4-5, de visoenen van Johannes rond God op Zijn troon, de vier ‘superwezens’, de 24 oudsten en miljoenen engelen. Wie deze teksten diep tot zich laat doordringen, wordt er stil van: je proeft iets van de hemelse intensiteit die daarboven moet zinderen. En tegelijk voel je dat Johannes met té beperkte, aardse woorden bovenaardse realiteiten probeert te beschrijven: de heerlijkheid die hij zag moet nog honderdmaal adembenemender zijn, onbeschrijflijk en onuitsprekelijk. Hoe luisterrijk Van Eycks voorstelling ook is, daarmee vergeleken blijkt ze nog véél te beperkt.
In Openb. 5:5 wordt aan Johannes een koninklijke, statige leeuw aangekondigd, maar plots ziet hij op de troon een lam ‘als geslacht’, dus ‘gekeeld’ en bebloed. Wat een contrast! De almachtige God durft het aan om zich zwak op te stellen, uiterst weerloos aan een kruis. Jezus heeft het ultieme offer gebracht: zichzélf, tot de laatste druppel bloed. Dit is de hoogste en edelste daad ooit: het toppunt van liefde, die óver de grens gaat. Jezus deed dit bovendien met volle overtuiging, zonder enig spoor van wrok of tegenzin: met zuivere en volmaakte liefde. Daarom is het buiten competitie de allergrootste overwinning uit de mensengeschiedenis.
De intensiteit van de hemelse aanbidding is extatisch, 10.000 volt. Zulke ‘magnetische straling’ gaat van God uit dat engelen en mensen niets anders kunnen dan zich zo plat mogelijk voor Hem neerwerpen. Alle schepselen, inclusief honderden miljoenen engelen, zullen in koor uitroepen hoe waardig het Lam is! God ‘van aangezicht tot aangezicht’ zien moet de allerhoogste verrukking opwekken. Hoe durven mensen – ook christenen! – ooit denken dat de eeuwigheid ‘saai’ zou kunnen zijn!? God is ‘per definitie’ de boeiendste Persoon van het heelal.
Johannes’ visioenen gaan nog een stuk verder: uiteindelijk zal in de hemel hét grootste feest van alle eeuwen plaatsvinden: de bruiloft van het Lam (Openb. 19:7)! Het is het grootst mogelijke voorrecht om bij dit eeuwigdurende feest te mogen zijn, zelfs als deel van de verheerlijkte Bruid. De uitnodigingskaart is al lang geleden verstuurd. Hoe intens ben je bezig je voor te bereiden en ‘mooi’ te maken hiervoor?
Dit alles was de aanleiding voor Ignace Demaerel om een nieuw boek te publiceren: Het Lam Gods: een hemels meesterwerk – Het intrigerende mysterie achter Johannes’ visioenen (uitgeverij Boekscout, Soest (NL), mei 2026, 118 p., prijs: €21,50). Met 56 hoge resolutie afbeeldingen. Voor alle verdere info, klik hier.
De huidige mediabelangstelling biedt een ideale aanleiding om via dit schilderij de boodschap over het Lam naar deze wereld te brengen. Er zijn al plannen aan het borrelen…